Czym jest filozofia przyrody?
Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.
Współczesna filozofia przyrody
zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:
- problem elementarnych składników materii;
- natura czasu;
- natura przestrzeni;
- problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
- problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
- istota życia, jego geneza i ewolucja;
- problem świadomości;
- problem matematyczności przyrody;
- podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
- filozoficzne interpretacje teorii naukowych.
Książki, czasopisma, artykuły, blogi
Warsztaty, wykłady, seminaria
Ostatnie aktualności
Koncepcja budowy Wszechświata
Oddział Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu uprzejmie zaprasza na OTWARTĄ – XXVII sesję naukową z cyklu Dwugłos Nauki – pod tytułem: „Koncepcja budowy Wszechświata”. Tegoroczny XXVII Dwugłos Nauki poświęcony będzie zagadnieniu „Koncepcja budowy wszechświata”. Wykłady obejmą interdyscyplinarne spojrzenie na współczesną kosmologię, odkrycia dokonane dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba, a także refleksję nad miejscem człowieka i sztucznej inteligencji w ewolucji wszechświata. Spotkanie tradycyjnie […]
Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej
W piątek i sobotę, 27-28 listopada, zapraszamy na konferencję Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej, która odbędzie się w Hotelu UMK (ul. Szosa Chełmińska 83a). To druga część trzydniowego spotkania badaczy filozofii nowożytnej. Współorganizatorami konferencji są: Instytut Filozofii UMK, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział Toruń To już dziesiąta edycja konferencji „Znaczenie filozofii Oświecenia w kulturze europejskiej”. Wcześniejsze spotkania organizowane […]
Filozofia brytyjska XVII i XVIII
Zapraszamy na konferencję Filozofia brytyjska XVII i XVIII w., która odbędzie się w czwartek, 27 listopada, w Hotelu UMK (ul. Szosa Chełmińska 83a). Jest to pierwsza część trzydniowego spotkania badaczy filozofii nowożytnej. Współorganizatorami konferencji są: Instytut Filozofii UMK, Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Polskie Towarzystwo Filozoficzne Oddział Toruń Celem spotkania jest integracja środowiska badaczy historii filozofii brytyjskiej, określenie stanu badań […]