Czym jest filozofia przyrody?
Filozofia przyrody (łac. philosophia naturalis, cosmologia) była pierwszym obszarem rozważań filozoficznych w starożytnej Grecji. Z czasem, tematyka filozoficznoprzyrodnicza stała się tylko jednym, choć bardzo istotnym, z działów filozofii. Filozofia przyrody jest również prekursorką nowożytnej nauki, która się z niej wyodrębniła i uniezależniła.
Początkowo filozofia przyrody zajmowała się wszystkimi zagadnieniami współczesnej nauki, rozpatrywanymi jednak najczęściej metodami filozoficznymi. Filozofia, rozumiana jako umiłowanie mądrości, wiązała się z dążeniem do zrozumienia funkcjonowania wszechświata. Miała ona wtedy jednak charakter spekulatywny i brakowało w niej rozwiniętej metodologii badań i rygoryzmu obserwacji. Stopniowo jednak empiryczne badanie rzeczywistości materialnej wyodrębniało się z głównego nurtu badań filozoficznych. W XVII w. nastąpiło rozdzielenie filozofii i nauki. Jeszcze do XIX wieku wielu naukowców było jednocześnie filozofami.
Współczesna filozofia przyrody
zajmuje się rozważaniami nad rzeczywistością materialną, opierając się o dorobek nauk empirycznych, uwzględniając ich metodologię i historię nauki. Podejmuje również problemy pomijane przez nauki empiryczne lub też zajmuje holistyczne stanowisko wobec człowieka i natury.
Od filozofii przyrody należy też odróżnić filozofię nauki, która za swój przedmiot bierze samą naukę, a nie przyrodę. Filozoficzna refleksja nad nauką obejmuje jej krytykę i analizę jej metod badawczych, a także badanie języka nauki.
Zagadnienia występujące we współczesnej filozofii przyrody:
- problem elementarnych składników materii;
- natura czasu;
- natura przestrzeni;
- problemy nieskończoności czasu i przestrzeni;
- problemy prawidłowości zachodzących w przyrodzie, przyczynowości, determinizmu i indeterminizmu;
- istota życia, jego geneza i ewolucja;
- problem świadomości;
- problem matematyczności przyrody;
- podstawowe założenia filozoficzne nauk empirycznych;
- filozoficzne interpretacje teorii naukowych.
Książki, czasopisma, artykuły, blogi
Warsztaty, wykłady, seminaria
Ostatnie aktualności
68 Tydzień Filozoficzny – Horyzonty filozofii religii. ONLINE
Poniedziałek, 27 kwietnia 2026 Wtorek, 28 kwietnia 2026 Środa, 29 kwietnia 2026 Czwartek, 29 kwietnia 2026 About Latest Posts RedAkcja Latest posts by RedAkcja (see all) Zostaw to pole pusteNewsletter Dołącz do subskrybentów naszego newslettera. Obiecujemy, że nie będziemy spamować! Polityka prywatności Sprawdź swoją skrzynkę […]
Racjonalność i tajemnica. XXVIII Krakowska Konferencja Metodologiczna. Z okazji 90. urodzin ks. prof. Michała Hellera
Katedra Filozofii Przyrody na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zaprasza na XVIII Krakowską Konferencję Metodologiczną. Tegoroczna edycja konferencji jest związana z przypadającą na dzień 12 marca 2026 r. 90. rocznicą urodzin Ks. prof. dr. hab. Michała Hellera. Konferencja jest współorganizowana przez Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych w Krakowie oraz Stowarzyszenie „Alexandria”. XVIII Krakowska Konferencja Metodologiczna Racjonalność i Tajemnica W 90 […]
68 Tydzień Filozoficzny – Horyzonty filozofii religii
68 Tydzień Filozoficzny Horyzonty filozofii religii 27 – 30 kwietnia 2026 Poniedziałek, 27 kwietnia 2026 6:40 – Msza Święta w intencji zmarłych Profesorów Wydziału Filozofii (Kościół Akademicki) 10:00 – 11:00 ks. Piotr Moskal (KUL) – „Horyzonty filozofii religii” 11:00 – 12:00 ks. Marek Słomka (KUL) – „Filozofia – religia – nauka. Ryzykowne spotkanie” […]